Four young people walking through a forest

Roinn scéal don tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta

15 August 2018
4 nóim á léamh

Déan ceiliúradh ar fhairsinge oidhreacht nádúrtha agus chultúrtha na hÉireann ón 18–26 Lúnasa.

Beidh ceiliúradh bliantúil na hÉireann ar ár n-oidhreacht nádúrtha, thógtha agus chultúrtha ar siúl arís mí Lúnasa, nuair a reáchtálfar breis is 2,000 imeacht a rachaidh i bhfeidhm ar dhaoine ar fud na tíre. Á reáchtáil ag an gComhairle Oidhreachta, tá an tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta ar cheann de na himeachtaí cultúrtha is mó tóir in Éirinn. Ní haon iontas é sin, mar bíonn an ceiliúradh spreagthach, inspioráideach agus mealltach i gcónaí.

Tá Seachtain Oidhreachta Náisiúnta 2018 bunaithe ar scéalta a roinnt agus naisc a chruthú. Seo a leanas roinnt de na céadta imeacht agus gníomhaíocht phoiblí, saor in aisce, a bheidh ar siúl i mbailte agus i sráidbhailte ar fud na tíre.

 

Cultúr i gCúige Chonnacht

I gCúige Chonnacht, éist le scéalta á n-insint go healaíonta ag an scéalaí/puipéadóir, Tommy Baker, ag ‘Scéal’ i dTeach Cúirte Chinn Mhara, Contae na Gaillimhe. Féadfaidh idir óg agus aosta sult a bhaint as Get Muddy in Leitrim Design House áit a mbeidh taispeántais phraiticiúla de thógáil éiceabhách caolaigh agus dóibe. Féach thart ar mhórgacht an mhuilinn is sine in Éirinn atá fós ag obair i mBéal Easa, Contae Mhaigh Eo agus cuir eolas ar na scileanna a seachadadh ó ghlúin go glúin.

Téigh síos faoin talamh i gContae Ros Comáin leis an Arigna Mining Experience áit a threoróidh iar-mhianadóir thú trí oidhreacht mhianadóireachta an cheantair, oidhreacht atá fíor-spéisiúil a mhair 400 bliain. I gContae Shligigh, téigh ar aistear síos trí na haoiseanna ar shiúlóid seandálaíochta i bPáirc na bhFianna chun taithí thar a bheith mionsonraithe a fháil ar thuamaí Neoiliteacha agus Meigiliteacha.

Bain Sult as Cúige Laighean

Foghlaim gach rud faoi phailniú agus faoi bhithéagsúlacht ar thuras treoraithe ar an Irish Wildflower Garden álainn i nGairdíní Altamont, Contae Cheatharlach. I gCathair Bhaile Átha Cliath, ná caill an deis breathnú thart ar chloigtheach Ard-Eaglais Phádraig agus féachaint ar na clogairí i mbun gnímh.

I gCill Dara, buail faoin oidhreacht liteartha le turas Joyceach ar Clongowes Wood College. Luaitear an scoil stairiúil seo ón 19ú hAois i saothar James Joyce, ‘A Portrait of the Artist as a Young Man’. I Leabharlann Ghráig na Manach, Contae Chill Chainnigh, féadfaidh leanaí foghlaim le feithidí a chur i gcóiríocht shaintógtha ar a dtugtar ‘bug hotels’! Cuir ort do bhróga damhsa agus tabhair aghaidh ar Chontae Laoise le haghaidh céilí mór sa Bhaile Fionn áit a roinnfear scéalta freisin le damhsóirí a bheidh ar cuairt ó Provence.

Russborough House

I Lios na nUrlann, Contae an Longfoirt, déan iontas d’áilleacht na gcapall agus bain lán do shúl as gearrchapaill Éireannacha ghinealaigh. Cuid de thaispeántas ar chultúr an Lucht Siúil é sin, áit a bhféadfaidh tú macasamhlacha de vaigíní bairille a fheiceáil, chomh maith le grianghraif a thugann léiriú ar shaibhreas oidhreacht an Lucht Siúil. Faigh léargas iomlán nua ar shráid-dreach Dhún Dealgan, Contae Lú ar thuras bus ailtireachta timpeall an bhaile. Lig do scíth ar an mbus dhá stór fad a dhéanfaidh oifigeach oidhreachta agus oifigeach caomhantais ailtireachta áitiúil tráchtaireacht ar na hábhair iontais de dhéantús an duine. Foghlaim gach rud faoin traidisiún ársa de shaoirseacht na gcurach ag Boyne Currach Centre i gContae na Mí. Déan céasla a shnoí agus téigh ar thuras ar an gcanáil shuaimhneach.

Téigh siar sna blianta i gContae Uíbh Fhailí ag lá oscailte Charleville Castle áit a bhféadfaidh tú siúl trí na seomraí stairiúla Neo-Gotacha agus tríd an gcoillearnach álainn. Buail faoi scéalaíocht spraíúil i sráidbhaile Bhaile Fhobhair i gContae na hIarmhí agus scaoil le do shamhlaíocht. Roghnaigh caibidil as thart ar 2,000 bliain den stair agus féadfaidh tú a bheith i do charachtar i scéal ag an imeacht Storyland. I gContae Loch Garman, bí cruthaitheach le do lámha agus bain triail as ceardlann fíodóireachta ciseán sailí le Irene Kelly. I gContae Chill Mhantáin, téigh ag spaisteoireacht in Russborough Demesne álainn i mBaile Coimín, ar thuras treoraithe timpeall an tí speisialta seo ón 18ú haois.

Children kayaking

Cuir aithne ar Iontais na Mumhan

I gContae an Chláir, léim isteach i gcadhc agus bain sult as turas uathúil timpeall ar Chaisleán Bhun Raite ón uisce. Sa Sciobairín, i gContae Chorcaí, beidh scoth na staraithe, na gcoimeádaithe, na saineolaithe agus na scríbhneoirí i láthair ag West Cork History Festival, agus cuimsítear na céadta bliain lena gcuid eolais. Déan ceiliúradh ar 50 bliain den Amharclann Náisiúnta Dhúchasach na hÉireann, Siamsa Tíre, ag taispeántas amharc-ealaíon i dTrá Lí, Contae Chiarraí.

Fiosraigh an bhfuil scil agat i mbrí a bhaint as lámhscríbhneoireacht i gContae Luimnigh ag ceardlann lámhscríbhneoireachta stairiúla, ag baint úsáid as fíor-litreacha agus as fíor-dhialanna ón gcartlann – ní bheadh a fhios agat cad a nochtfá! Réitigh thú féin le dul ag damhsa ag an gcrosbhóthar i gContae Thiobraid Árann agus faigh blaiseadh de ré nuair nach dteastódh uait ach ceol agus páirtí damhsa. Cuir aithne ar The Walls Project i gCathair Phort Láirge, áit ar tugadh cuireadh do bhreis is 50 ealaíontóir gailearaí amuigh faoin aer a dhéanamh de bhallaí na cathrach.

Aimsigh Cultúr i gCúige Uladh

Féadfaidh tú dul amach ar an bPortach Beo i gContae an Chabháin chun foghlaim faoin éiceachóras casta caonach, plandaí, fiadhúlra agus tuilleadh sa Mhullach. Faigh amach faoi logainmneacha i gContae Mhuineacháin nuair a thabharfaidh an staraí Brian MacDonald míniú ar Logainmneacha Chluain Eois. Agus i gContae Dhún na nGall cuirtear an cheist ‘Are You Going for a Mineral?’ i Músaem Chontae Dhún na nGall, ag taispeántas a théann siar san am go dtí ré na seó-bhannaí agus na hallaí damhsa.

Faigh amach faoi na rudaí eile a bhféadfá sult a bhaint astu ar fud na tíre an tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta seo ag heritageweek.ie.